Home
Een dankwoord
Sitemap
Laatste updates
Contactformulier
Gastenboek
Wie ik ben
Mijn ouders
Surabaya's historie
Cannalaan buaya's
Indië en oorlog
Archipel oorlogen
Indië en Youtube.
Zieleroerselen
Verhalen over susje
Diverse verhalen
Sadeli en Mina
Kliwon en Lina
Tante Francine
Oom Alex
Kediri
Rembang
Purworejo
Kinderen op school
Een lagere school SD
De Prambanan tempels
Cilacap
Koken in de desa
Leven in de desa
Een desa straatje
Kinderen in de desa
Bakstenen in de desa
Hotel Tambalban
Straatsnoeperijen
Rampok Macan
Honger in 1946
Maghrib
Wayangfiguur Semar
Stille Krachten I
2 Moorden in Indië
Fraudeur Sonneveld
De TrawaPari tempels
Pasuruan naar Malang
Teakhout of (d)jati.
Verpauperde Indo's
Het hoertje
Zeerovers in Indië
Indo's in Indië
Bep Vuyk
De broers Gentis
Jogja Keraton
Dokter Soetomo
Die goeie ouwe tijd
Jean Demmeni Foto's
Marie E. van Oordt
Aardverschuivingen
Bergenbuurt Malang
Emma van der Pal
Kasbi
Jean Samuel Borgeaud
Moord op v.Zuylen
Arme meneer Born
Drama Dermodjojo
19 maart 1868
VOC en landje pik
"Toontje" Poland
Eindelijk weer thuis
Indisch of "Belanda"
Sukorejo Midden Java
Lawang Sewu / NIS
Het durp Salaman
De desa Cekel
Pak Tani Dawet Hitam
Frank Boon
Marie W. Corbet
Orang kecil
Pak Lurah
Ken Dedes
Streetlife Jakarta
Siti Aisyah Pulungan
Contracten Suriname
Volkeren in Indië
Indo's in den Verre
Foto's algemeen
Externe Indo links
GEZOCHT


Indo's eten in hun leven gemiddeld
rijstkorrels per jaar en 5 kilo sambel

 

De Pari tempels bij Porong/Sidoarjo/Trawas-Jawa Timur.

 

 

(ooit eerder door mij gepubliceerd in een iets andere vorm. Dus voordat één van jullie gaat gillen: "He, je hebt gejat!!!. Niet, was van mij en deze aflevering ook.)

 

Literatuur over de Candi Pari uit de tijden van de kolonisatie van Indonesia:

1. Hageman gepupliceerd in TBG 1854
2. P.J. Veth, Java 1878
3. J.L.A. Brandes. ROC 1903
4. J. Knebel. ROC  1905/1906
5. F.D.K. Bosh. ROC  1915
6. Verbeek inventarisatie tempels 1889-1891
7. NJ Krom: Inleiding tot de Hindoe – Java Asch Kunst 1923
 

De legende over het ontstaan van de Pari Tempels. Op het internet zijn zeker wel 80 miljoen blogs en dergelijke te vinden over deze tempels, maar mijn legende is een beetje apart: vleugjes moderne multiculti zooi uit het Westen vermengd met de oude tijden uit onze Oosterse wereld en een beetje gecampur met wat eigen "verzinsels", maar het hoofdthema is wel authentiek..... Ik suweer loh.

De tempel ligt in het onderdistrict Porong van het hoofddistrict Sidoarjo, maar voor het "spannende" en om de naam van de hoofdpersoon in deze legende eer aan te doen, heb ik alles een klein beetje verplaatst naar Trawas Gunung Penangungan vlakbij gelegen.

(Dus: ik pleeg een stukje valsheid in geschrifte, maar ik vermeld het wel en dus eigenlijk geen valsheid in geschrifte toch. Waduh zo ruwet dese.)

Foto onder: Tropenmuseum Hotel Prigen Gunung Penangungan.

 

Foto's van de website http://greenhomeland.wordpress.com   Het huisje rechts beetje tussen de bomen verborgen.... daar woonde de Kiai dus niet.

 

 

 

Nou, daar gaat het gezwam van mij dan:

 

Eens lang geleden leefde er op de hellingen van de Penanggungan berg (Omgeving Malang, Tretes, Trawas, Porong, Sidoarjo etc etc.) een wijze oude man genaamd Kiai Gede Penanggungan.

Foto's : De kia-foto van internet en bewerkt door mij en ook die foto van Dewi, dus niet Dewi zelf ja.) 

 

De Kiai had bovennatuurlijke gaven maar..  .... ook een beeldschone dochter, die Dewi Walangangin heette.  

(Eh mensen, alstublieft haar naam niet verbasteren tot Banyakangin ja, want ze had bij mijn weten nooit last van winderigheid.)

 

Ofschoon Dewi bizonder mooi was (wah, als zij rondliep over straat, alle mannen pelerok tot hun ogen bijna uit de oogkassen rolden loh), was zij helaas nog niet getrouwd, tot groot verdriet van haar vader de Kiai.

Ja wat wil je? Ze wist dat ze mooi was, dus elke aanbidder werd gewikt, gewogen en...afgewimpeld. Niet goed genoeg, volgens mevrouwtje Nenek Trembel. De een rookte teveel rokok kretek, de andere teveel bau terasi of bawang putih uit zijn mond, de ander hield teveel van gokken en dobbelen en een ander had mata keranjang  enzovoorts....

 

 

Dag en nacht bad de Kiai voor zijn dochter, opdat zij maar gauw een man kon vinden, hetgeen dan ook op een langverwachte dag eindelijk geschiedde, maar wel natuurlijk met een beetje hulp van de akalan van de Kyai. Hij was toch niet voor niets een wijze man.

Want daar verscheen op een mooie dag bij de Kiai een jonge man genaamd Jaka Pandelegan, met het verzoek om bij de Kiai in de leer te mogen gaan als assistent leerling Kiai.....

De Kiai overdacht het verzoek van Jaka en gaf aan de wens toe van Jaka om een student van hem te mogen worden, echter met de restrictie erbij van de Kiai, dat Jaka dan zijn dochter zou trouwen. Want, dacht de Kyai, ze kan wel blijven wikken en wegen, maar ik wil ook wel eens nu een cucuk hebben.

  

Jaka aanschouwde de dochter van zijn meester eens op zijn gemakkie gezeten op zijn kursi males op het terras van de Kiai, dacht na over de voordelen en stemde met deze voorwaarde in.... "Wah boleh deh deze juffrouw, vooral als ze loopt melenggang kangkung haar pantat...net als ulekan in de cobek als je sambel bajak maakt." (Jorok die vent.)

 

En de dochter bedacht eigenlijk ook, dat ze niet aan de gang kon blijven met aanbidders af te wijzen omdat ze volgens haar wensen niet goed genoeg waren en deze jonge vent zag er toch wel leuk uit, dus vooruit maar. Ze werd met de dag ook een beetje ouder en er kwamen al wat rimpeltjes om de hoek kijken. Elke morgen in de spiegel kijken en snel haar potje ochtendcreme van Clarence of Susheido of een ander gerenommeerd merk, maar zeker niet de beras kencur zooi, die de andere dames uit de desa gebruikten. Dat was te min.

 

 

En zo trouwden Jaka en Dewi en begonnen aan hun gelukkig huwelijksleven met elkaar en woonden bij de oude Kiai in en ze deelden de kosten van stroom, water, eten en een pembantu en een tukang kebun.

 

De oude Kiai zijn aandeel was wel ietwat minder, aangezien hij toch de hele dag aan het mediteren was en daarom niet zoveel nodig had en ook niet veel vuil maakte. Maar ja, dochterlief en schoonzoon hadden geen inkomsten, dus uiteindelijk moest de oude Kiai alles betalen.....Geen nood, hij was toch tovenaar Kiai, dus elke gobang die hij uit die geheime en geheimzinnige pot haalde, verdubbelde zich automatisch.

 

 

Van beiden was Jaka echter het gelukkigst: Hij had een mooie vrouw, die goed kon koken o.a. soto ayam, rawon, tempe goreng of tempeh bacem, sate ayam, rendang, sayur lodeh of sayur gudeg, brengkesan en pepesan, nasi uduk soms en als toetje bubur of voorafje wat pangsit of sop buntut soms. En 's avonds naast het bed lag ook altijd een schaaltje empal (maar niet ngendal zoals Ed Brodie zingt in zijn liedje over Tante Manon.)

Daarbij, ze kon ook goed keroncong liedjes zingen en van tijd tot tijd werd ie in de nachtelijke uren lekker verwend ook nog door zijn lieve vrouwtje en de Kiai leerde hem de dingen des levens, die een goede Kiai behoorde te weten. Nah, mau apa lagi als man zijnde?... Hij had een leventje als een luis op een zeer hoofd, beter kon hij zich niet wensen toch?

 

 

Na ettelijke jaren was het tijd geworden, dat Jaka en Dewi hun geluk elders in de wereld gingen beproeven en de oude Kiai stemde er luidkeels mee in, dat Jaka en Dewi uit huis gingen. De oude Kiai was blij, want jonge inwonende mensen doen binnen een mum van tijd, alsof het hele huis van hen is en dat werd de Kiai een beetje te gortig. Overal hingen hun kleren en schoenen (niet die goeiekope van de Bata maar die van Ecco of Timberland of UGGs.)

 

Je kent dat wel: Als hij de gerobak leende van zijn schoonpa en op de wegen tussen de sawa velden in reed, de ghetto blaster keihard aan met hiphop en rapmuziek (ja, dat was er toen ook al), elke dag films kijken in DTS sound, sampai die oude Kyai zijn oren al bijna budek (doof)  door al dat geluid en dan ook nog met een scherm van 1,20 meter breed en maar hangen op de bale bale en de rommel lieten ze overal achter zich slingeren maar gelukkig maar hadden ze die pembantu, die alles achter hun achterste al mopperend opruimde.

Maar dat harde DTS sound gedoe had echter ook een voordeel, want op zolder hadden ze geen last van luwaks of anfder gedierte, want die waren allang weggevlucht voor al dat geboemboem boemboem bassen gedoe.

En Jaka deed ook niet zoveel meer aan zijn lessen, want hij vond het wel best zo.. De hele ganselijke dag zat ie maar te hangen en te rappen op de maat van zijn ghetto blaster, zoiets als:

Yeah yeah de tempe goreng is opgegeten door de celeng...... De bumbu rawon is amis en daarom veel te vies.... de terasi stinkt de tent uit en daarom nu gatel aan mijn fluit.... (sorry, maar bij rappen mag alles.)

En dat ging maar door en door, dat rappen van hem, dus begrijpelijk dat de Kiai superdeluxe blij was, dat het stel zijn biezen pakte en kon hij tenminste weer naar RTL4 GTST In De Desa kijken in plaats van altijd die stomme MTV zender of iets dergelijks.

 

 

De dag van vertrek was aangebroken en als afscheid gaf de Kiai een zakje pari-zaadjes (=rijstkorrels) aan hen mee en zei: "Elke keer als jullie iemand tegenkomen die wat pari korrels wilt hebben, wees dan niet gierig en arrogant en geef het ze. Weest niet hooghartig als jullie rijk geworden zijn. Allee, opzouten nu jullie en zie maar dat je er wat van maakt in deze wereld. Mijn zegen heb je."

En de Kiai hielp zelfs nog een handje mee met de grobak te laden. Hoe eerder hoe beter, dacht ie, eindelijk weer rust.

 

Foto: Burt Glinn 1969. Jullie oude Indo's: Herkennen jullie nog die sloffen van die sapi's? Stukjes oude autoband met tali vastgemaakt om de hoeven te beschermen.... Probeer zoiets te doen in Holland... Tatatatarararatata daar komt de commissie van Dierenactiviteiten en Schoonheidscommissie en Milieubescherming en ik wete niet allemaal wat er aan bij te pas komt..... Kijk ook naar de wielenas... restanten van een ouwe auto..... Pintar cari akal toch die mensen uit Indonesia..... Hier? Hé, opzouten wegwezen, want je hebt geen APK papieren....

 

Dus daar gingen Jaka en Dewi op pad, hun grobak afgeladen met hun barang en ook de widescreen en de soundbox was ingeladen, netjes afgedekt met daun pisang om krassen en stoten tegen te gaan, de nieuwe salonkast bovenop gedrapeerd en moeizaam trokken de stieren de grobak voort, het landweggetje af richting hun nieuwe stekkie. Net als vroeger die serie op TV van die familie die olie had gevonden, de Clampets of zoiets.

 

Jaka en Dewi arriveerden op hun nieuwe stekje en plantten de pari zaadjes en weldra waren de velden vol met de rijstgewassen en werden Jaka en Dewi schatrijk van de opbrengsten van de rijstgewassen. Oogst na oogst stroomde de padi hun voorraadschuren binnen en spekte hun bankrekening bij de toenmalige voorloper van de Raiffeissen Boerenleen Bank. (De Fortis was nog niet zo bekend en de Boerenleenbank was langer actief in de agrarische sector, dus daarom.)

En Dewi maar zingen tijdens het oogsten “Waktu potong padi” (oude versie van 78 toerenplaat!!!!) , zo blij was ze met al die padi. En ze bleef zingen, sampai Jaka soms al bosan van dat liedje en dan ging hij maar naar de stamkroeg dichtbij en draaide hij maar het laatste hitje van Jantje Smit in de jukebox en zoop zijn glas arak leeg en nam er nog één en nog één en nog één en natuurlijk helemaal mabuk als ie thuiskwam en weer gesentor door Dewi.

 

 

Natuurlijk kregen ze een boel kindertjes, die ook rijk werden uit hoofde van hun erfdeel van papa Jaka en mama Dewi en ook heel veel zakgeld kregen, dus die verbrasten elke dag de verdiende centjes van papa en mama en kochten zich het apelazerus aan kue kue en krupuk en dodol en perkedel jagung en kue lapis en kerketten en nasi bungkus als ze op weg waren naar school en later toen ze wat groter werden gingen ze ook langs de koffieshops in de grote stad, maar niet om koffie te kopen toch?.....

Soms liepen ze een eindje om, langs de Family Snackbar of de lokale MekDogol om daar een portie bereklauwen met mayonaise en pindasaus of perkedel met roti (hamburgertje) te kopen. En natuurlijk hadden die jong binnen een mum van tijd een vetzucht kwaal van hier tot ginder en was Dewi gedwongen om maar weer een abonnement pillen te nemen bij SlimLine, want de traditionele jamu van de dukun hielp van geen kant voor ze. 

 

 

Enkele arme buren echter, zagen dit weelderig leventje van Jaka en Dewi zo eens aan en klopten op een goede dag bij ze aan om ook een paar pari-zaadjes te mogen hebben, zodat zij ook in een redelijke welvaart konden leven, doch de verzoeken van de arme buren werden door Jaka en Dewi geweigerd.

 

"Neen, want onze kindertjes kosten veel geld en Dewi moet constant gaan shoppen in de grote stad en moet altijd maar dure merkartikelen hebben. Gisteren heeft ze weer tas nummer zoveel gekocht van Louis Vuton en klompen van Gucci. Ik word helemaal gek van haar en d'r tassen en schoenen. Neen neen neen, ga er maar lekker zelf voor sappelen in de brandende zon", zei Jaka.

 

Foto onder Burth Glinn 1969.(Scene van een weg te Yogya)

 

 

Al gauw kwam deze hardvochtigheid van Jaka en Dewi de oude Kiai ter ore, want de tamtam deed altijd d'r best als er wat te roddelen viel en de Kiai besloot om Jaka en Dewi een bezoek af te leggen en hen hierover ter verantwoording te roepen.

Ondanks dat de zon onbarmhartig brandde pakte de oude Kiai zijn wandelstok, een bungkusan met wat frambozen- en bosbessenthee en krupuk kampung voor onderweg, stopte nog bij een warung voor zijn maaltje rijst en ging op stap richting de rijstvelden van Jaka en Dewi. Wah panasnya hebat en regelmatig moest hij dan ook een stop (inklusief plasstop) maken om wat bij te komen, omdat hij constant de thee aan het drinken was.

 

 

Bij de rijstvelden aangekomen, riep de oude Kiai zijn dochter en haar man, maar beiden gehoorzaamden niet aan de roep van de Kiai en negeerden hem volkomen en deden net of ze heel druk bezig waren met de pacols.

(Kijk wel uit, dachten beiden. We weten toch wel dat we op onze donder krijgen van die ouwe en daar hebben we totaal geen zin in.)

 

 

Enfin, de oude Kyai nog een paar keer roepen en roepen en zowel Jaka als Dewi bleven de oude Kyai negeren. En hij sloeg met zijn stok tegen een pisangboom uit nijd en dat hielp ook niet. Hij begon toen maar met stenen te gooien, doch zijn hand was ook niet vast en miste beiden finaal. En toen tot overmaat van ramp begon zijn buik kriak kriuk te rommelen. Wah, dacht die oude Kyai, dat komt beslist door die rotzooi van die warung daarstraks. Het smaakte ook al een beetje tengik. En de oude Kyai al kebelet bijna in zijn broek.

Dus .........ontstak de oude Kiai in nog meer toorn en riep: " Eh, zijn jullie zo doof ja? Stelletje onbeschoftelingen. Kurang ajar jullie ja. Bajingan jullie. Heb ik jou zo opgevoed dochter? Voor straf zullen jullie voortaan als twee tempels door het leven gaan. Biar kena kuwalat jullie !!!"(Opdat jullie gestraft moge worden.)

 

En de oude Kyai riep wat toverspreuken en maakte wat bezwerende gebaren en de vogels hielden op met fluiten en wisten al hoe laat het was en vlogen verschrikt weg en meteen na het uitspreken van deze ban, veranderden Jaka en Dewi in twee tempels, aan elkaar gehecht, die nog heden ten dage te zien zijn midden in de rijstvelden, ergens op de velden nabij Sidoarjo in de buurt van Trawas Oost Java.

 

 

En de kindertjes?

Ach die zullen wel voor galg en rad opgegroeid zijn verder zonder pa en moe in de buurt. Hier 's wat stelen, daar 's wat gestolen mobieltjes of i-pods verkopen, een beetje rijsthalmen drogen en verkopen en in plasticzakjes wikkelen met zo'n groen driehoekje erop om op te roken. En stinken die zooi als er ééntje zo'n rokok opsteekt.

Genoeg aftrek ervoor in de buurt van de scholen en trappen en portieken en winkelplaza, want vlakbij was er een kampung met uitheemse mensjes die zich ooit in het verleden daar gevestigd hadden om als gastarbeider hun diensten aan te bieden. Ze schijnen - volgens overleveringen - ergens uit een Noord Afrikaans land gekomen te zijn om werk te zoeken en te vinden, zoiets ja.

En zij kregen kindertjes die de adat en cultuur van hun papa en mama moesten volgen, maar wel moesten leven in een andere cultuur....Bingung natuurlijk die kindertjes en daarom waren er veel uit de band gesprongen..... .....En kasihan loh die eerste generatie heeft er veel verdriet van, maar het tij is helaas niet meer te keren....En weet je wat nog meer? Sommige van die kindertjes kregen zelfs van de Pemerintah een gratis reisje aangeboden - natuurlijk onder begeleiding van een Pegawai Pemerinta Belanda - naar het land van geboorte van hun papa en mama daar in dat Noord Afrika, zodat ze toch wel weer iets van hun eigen cultuur kunnen leren en hopelijk dan weer in het gareel van de Hollandse gerobak kunnen lopen......

Sommige kindertjes gingen aan sport doen en werden beroemd en berucht door hun vechtkunst.... en weer andere nazaten gingen in de politiek en stuurden vieze plaatjes rond naar zwakbegaafden ..... te beroemd en berucht zelfs zodat ze de kranten haalden met negatief nieuws en je weet het toch: alles met te ervoor gaat niet goed dong en als je van de hoge pohon kelapa valt, ja dat doet dan zeer en dan bendol de kop.....

(Macem, al die tempe Bacem zeg ik maar.... Mijn idee? Stop ze in de gerobak richting werkplaats en laat ze hun tangan en otak maar gebruiken in plaats van al dat kasian gedoe van de pemerintah..... Eh, wel goed begrijpen ja dat ik het hier dus heb over die ontspoorde jochies en meissies, jaja meissies ook, kan ze zo aanwijzen in de Gang Pinggir Selokan waar ik woon.... Ik heb het dus niet over allemaal, want er zijn ook wel goeie ja.)

En die kindertjes wisten zich geen raad met hun tijd en daarom zaten zij ook maar te donderjagen op de padivelden en in de portiekjes van de buren en trapten soms bushokjes en telefooncellen in elkaar  en in het ergste geval zelfs de Gerobak Bus chauffeurs uit de naburige grote stad Oeteregt lastig vielen en hen bedreigden.

 

 

En als jullie deze legende niet geloven, dan kopen jullie maar een ticket, je huurt een lokale gids en ga je maar op zoek in de rijstvelden naar die twee tempels daar op die berg.

 

 

Maar wees wel voorzichtig, want de geest van de oude Kiai zwerft daar rond en is nog steeds vertoornd. (En weet je waarom? Omdat vorige keer ister niet water om te cebok, dus zijn celana dalem nog helemaal vies. Nou, ik geef het je te doen, als je jaren lang met zo'n celana dalam moet rondlopen en herinnerd wordt aan het feit, dat je ooit kebelet........Kasihan.... dus daarom sagrijnig die vent, snappie.)

 

Foto: bron internet onbekend.

 

 

 

 

 

 

 

Copyrights imexbo.nl en imexbo.org  | Wilt u contact zoeken? Ga naar Contactformulier.
Top